IPM – Quản lý dịch hại tổng hợp đối với cây hồ tiêu

, Trồng và Chăm sóc Tiêu, 6

IPM – (Intergrate Pest Managerment ) là quản lý dịch hại tổng hợp hay nói cách khác là sử dụng các biện pháp tổng hợp để quản lý dịch hại cây trồng, trên cơ sở sinh thái học sẽ làm tăng năng suất, cải thiện chất lượng nông sản phẩm, bảo vệ môi trường, và giảm chi phí đầu tư.

Quản lý dịch hại tổng hợp là một hệ thống điều khiển dịch hại bằng cách sử dụng hài hòa những biện pháp kỹ thuật như biện pháp sinh học, hóa học một cách thích hợp, trên cơ sở phân tích hệ sinh thái đồng ruộng một cách hợp lý để đạt hiệu quả kinh tế cao nhất và an toàn nhất. IPM đối với mỗi cây trồng có những đặc thù riêng.

3 biện pháp cơ bản trong IPM đối với cây hồ tiêu. (Piper nigrum Linneaus).

1-Biện pháp sinh học:

Con người đã tác động đến môi trường sinh thái bằng cách tạo điều kiện thuận lợi cho thiên địch (côn trùng có ích) phát triển và thiên địch sẽ tấn công sâu hại. Sự đấu tranh tự nhiên này làm cân bằng sinh thái trong thiên nhiên. Ví dụ hạn chế phun thuốc sâu sẽ giữ được tắc kè, chuồn chuồn, bọ ngựa, kiến vàng, bọ rùa, nhện là những loài chuyên ăn rệp hại trên cây tiêu, nhất là rệp sáp. Không cần phun thuốc hóa học mà vẫn tiêu diệt rệp sáp, xét về mặt hiệu quả kinh tế lợi hơn nhiều. Rệp, rệp sáp trên vườn tiêu sẽ bị các thiên địch tiêu diệt nếu chúng ta không xua đuổi và bắt hay tiêu diệt thiên địch.

2-Biện pháp kỹ thuật

a) Chọn giống tiêu tốt:

Chọn những giống tiêu có khả năng chống chịu sâu bệnh tốt. Hiện có rất nhiều giống tiêu đang trồng tại Việt Nam, tuy nhiên tại vùng này có thể phát triển tốt, kháng bệnh khá nhưng vùng khác có thể kháng bệnh kém. Do vậy tùy mỗi địa phương có thể chọn những giống phù hợp nhất để trồng.

Ví dụ: Giống Lada Belangtoeng nguồn gốc từ Indonesia có lá to xanh đậm du nhập vào Việt Nam từ những năm 50 thế kỷ trước, giống này dễ trồng, cho năng suất khá cao, leo mau, dây lá rất xanh tốt. Tại Bà Rịa-Vũng Tàu giống này kháng bệnh thối rễ khá, nhưng đưa lên trồng tại Tây nguyên do mùa mưa tập trung ẩm quá cao nên kháng bệnh rễ lại kém.

– Giống Pannijur-1 nguồn gốc Ấn độ, được nhập nội Việt Nam từ 1989, chín sớm, chín khá đồng đều, năng suất cao, kháng bệnh tốt tại Bà Rịa nhưng tại Bình Phước giống này kháng bệnh chỉ ở mức trung bình.

b) Nhân giống:

Loading...

– Chỉ cắt cành ươm từ các vườn không nhiễm sâu bệnh, những vườn có năng suất cao, chống chịu sâu bệnh khá và có nhiều đặc tính tốt.

– Các cây mẹ để cắt cành ươm phải là những cây tốt nhất, được chọn lọc trong vườn cây tốt (trong một vườn tốt vẫn có những cây chưa tốt hoặc không đạt yêu cầu làm giống).

– Độ tuổi cây mẹ: Chỉ nên cắt cành ươm từ những cây mẹ từ 3-4 năm tuổi, nên dùng các cành thân chính để ươm giống (không dùng cành ác làm hom giống).

– Giâm cành ươm vào bầu Nylon đục 8 lỗ, trước khi dâm hom vào bầu phải xử lý hom bằng Bordeaux 1%, Aliette 0,2-0,%, hay Rovral 0,2-0,3%. Xử lý nấm bệnh ngay từ khi ươm bầu. Nếu xử lý và chọn lọc hạn chế nguồn bệnh ngay từ khi nhân giống sẽ hạn chế một phần dịch bệnh sau này.

Nhân được các giống tốt sạch bệnh là một trong những yếu tố thành công cho quản lý dịch hại tổng hợp sau này.

c) Thiết kế và chăm sóc vườn cây:

Vườn tiêu tồn tại hàng chục năm, do vậy cần thiết kế khoa học và hợp lý ngay từ đầu, đảm bảo mật độ vừa phải, tùy theo khả năng đầu tư của mỗi gia đình (không nhiều phân hữu cơ, vô cơ bón hàng năm nên trồng thưa hơn nhưng vẫn đảm bảo 20kg phân chuồng, 0,5 kg vôi, 0,5kg lân/gốc và NPK theo quy trình kỹ thuật).

-Miền Nam có lượng mưa khá lớn và tập trung vào các tháng cuối mùa mưa, do vậy độ ẩm không khí và đất rất cao, tiểu khí hậu đồng ruộng khá ẩm ướt nên cần trồng mật độ thích hợp để không che cớm lẫn nhau, dễ bị nhiễm các bệnh trên thân lá.

– Nọc sống: Có thể bố trí mật độ khoảng cách  2,5 x 2,5 hoặc 3 x 3 m ( 1.600 – 1.200 gốc/ha).

– Nọc betong: Có thể bố trí khoảng cách mật độ 2,5 x 2,5 m hoặc  (1.600 gốc,/ha).

– Cây nọc chết bằng gỗ không được khuyến cáo sử dụng để tránh nạn phá rừng và nấm bệnh.

– Cây nọc sống – Hạn chế tối đa việc dùng cây Anh đào, Lồng mức, Bình linh dùng làm cây nọc sống vì những cây này là môi trường tốt để rệp sáp sinh sôi, nó là ký chủ của rệp sáp hại tiêu. Có thể dùng rất nhiều cây để làm nọc sống tùy mỗi địa phương như cây keo rừng, cóc rừng… Nên thiết kế hàng cây theo hướng Đông –Tây để tận dụng nhiều ánh sáng mặt trời nhất.

d) Xen canh:

Vườn trồng tiêu nọc chết được xen canh cà phê, sầu riêng, bơ… và thường trồng trên bìa lô xung quanh vườn sẽ tạo hàng rào che chắn gió. Nó còn có tác dụng che bớt ánh sáng bức xạ trực tiếp, tạo môi trường sinh thái hài hòa và tạo thêm thu nhập.

3-Biện pháp hóa học:

Đây là biện pháp cuối cùng khi phải bảo vệ cây trồng khỏi dịch hại tấn công mà các biện pháp trên không có hiệu quả và dịch hại phát triển quá ngưỡng kinh tế cho phép. Tuy nhiên sử dụng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) phải ưu tiên thuốc sinh học không độc hại cho môi trường và nông sản, sau đó mới đến thuốc hóa học. Thuốc hóa học phải ưu tiên sử dụng loại thuốc ít độc hại cho môi trường, thuốc ít tồn tại trong nông sản và mau phân hủy. Khi sử dụng thuốc hóa học BVTV phải tuân thủ nguyên tắc 4 đúng (đúng thuốc, đúng liều lượng nồng độ, đúng lúc, đúng cách ).

– Đúng thuốc: Chọn loại thuốc phù hợp ghi trên nhãn bao bì, đúng đối tượng dịch hại.

– Đúng liều lượng nồng độ: Không pha nồng độ cao lãng phí và độc hại, không pha quá loãng không diệt được sâu bệnh lại phải phun thêm lần sau. Pha thuốc theo hướng dẫn trên bao bì của thuốc BVTV.

– Đúng lúc: Phun thuốc đúng thời điểm sâu còn non dễ tiêu diệt. Phun thuốc khi mới nhiễm bệnh sẽ dễ trị bệnh hơn khi đã quá nặng.

– Đúng cách: Loại rệp ẩn mặt dưới của lá thì phải phun mặt dưới, tuyến trùng hại rễ hồ tiêu thì phải tưới thuốc vào rễ, bệnh đốm lá phải phun thuốc mặt trên của lá… Riêng đốm lá do nấm Rosellina sp, mặt dưới lá bị bệnh có các vết nâu rải rác và tập trung ở bìa lá nặng thì toàn lá héo vàng, có thê dùng Carbenzim 500FL hoặc Topsin M70WP (10cc/bình 8 lít phun đẫm) nên phải phun thuốc vào mặt dưới lá mới có tác dụng.

– Dùng loại thuốc trong danh mục cho phép của Bộ NN&PTNT

IPM không phải là một quy trình kỹ thuật cụ thể, mỗi nơi mỗi cây trồng có những đặc thù riêng nên cần áp dụng phù hợp mới mang lại hiệu quả cao.

Theo VPA

Báo Giá cà phê qua điện thoại
6 Phản hồiGửi phản hồi mới
  1. Kính gởi anh Vịnh. Trước đây tôi có đọc bài Quy trình trồng, chăm sóc và bảo vệ cây hồ tiêu của tác giả Tuấn Minh. Tôi vô cùng thích thú, đọc đến ba lần đến hôm nay tính đọc lại thì anh đã gỡ mất rồi. Tôi thắc mắc, nếu bài viết này đúng thì rất phù hợp với biện pháp sinh học (IPM). Xin anh đăng lại để nhiều người được đọc, nếu có điều gì đó chưa ổn thì mọi người cùng nhau thảo luận. Xin cám ơn và chúc anh cùng gia đình luôn mạnh khỏe, hạnh phúc.

  2. Do anh không nhớ ở mục nào để tìm chứ bài viết vẫn ở chỗ cũ anh ạ!
    Thường tùy theo nội dung mà sắp xếp vào trang trong. Như bài anh tìm là ở trang Trồng và chăm sóc tiêu. Anh vào thanh cái để mở trang này ra (thanh ngang nằm ở trên đầu trang). Anh tìm trong đó, nếu trang 1 không có thì các trang tiếp theo…, số thứ tự trang nằm ở cuối trang, (dưới cùng màn hình).
    Mong anh tìm kiếm dễ dàng.
    Hỏi thăm tiêu dưới anh thế nào, chứ ở trên này năm nay cũng thất lắm.
    Thân.

    • Gửi Bác Vịnh
      Nhà Con trồng tiêu đã nhiều năm nay. Nhưng khoảng vào Tháng 10 năm 2014 tiêu có hiện tượng vàng lá và chết dần, khi nhổ gốc tiêu đã chết lên thì thấy rễ bị thối, giống dạng như úng thủy. Hiện tượng này không chỉ mỗi mà con mà rất nhiều hộ dân bị. Nhưng cho đến nay tiêu thì cứ chết dần, mà biện pháp khắc phục & chữa bệnh thì không có. Con đọc thì thấy đó là bệnh chết nhanh ở tiêu nhưng con không biết phương pháp nào là tốt nhất. Mong Bác giúp con để con có thể giúp gia đình và cũng như những người dân đang gặp tình trạng này.
      Mong sớm nhận được hồi đáp của Bác. Xin chân thành cảm ơn Bác

    • Chào cháu @Trần Thị Hoài Quyên
      Theo như cháu phản ánh, tiêu bị chết kể từ đầu tháng 10 tới nay thì không phải chết nhanh mà là chết chậm, vàng lá, thối rễ. Nếu bị chết nhanh thì chỉ trong vài tuần là không còn cây nào, nên mới gọi là … chết nhanh !
      Những bệnh này chủ yếu do các loại nấm Phytophthora, Fusarium, Pythium, Rhizoctonia… gây ra và có chung quy trình phòng trừ. Bà con đã trao đổi trên diễn đàn rất nhiều lần, cháu có thể tìm đọc để tham khảo và tìm ra biện pháp khắc phục & chữa bệnh hợp lý.
      Bác muốn có vài tấm hình chụp những cây tiêu của nhà cháu đang bị bệnh, cháu gửi giúp qua email của bác nhé.
      Thân

  3. Cám ơn anh Vịnh, tôi đã tìm thấy rồi. Trước khi đọc bài viết này tôi có đọc một số tài liệu trồng trọt theo hướng sinh học. Tôi có may mắn được gặp một cty sản xuất phân bón hữu cơ vi sinh và thuốc trừ sâu sinh học, cty đã tư vấn cho tôi về kỹ thật chăm sóc cây hồ tiêu, tôi quyết định đi theo mô hình này (sinh học).
    Tôi đã đọc không ít những bài viết về kỹ thuật chăm sóc cây hồ tiêu, theo tôi bà con nông dân mình sử dụng thuốc loạn cả lên lúc thì sinh học, khi thì hóa học, thành ra đối kháng lẫn nhau mất đi tính hiệu quả của thuốc. Theo tôi chọn cho mình mô hình nào đó để đi theo thật quan trọng. Tiêu ở Đồng Nai năm nay giống tiêu Vĩnh Linh thất đến 70% còn những giống tiêu khác thì năng suất không đến nỗi nào. Đáng lo ngại là mầm bệnh đang âm ỉ trong các vườn tiêu, bà con mình chủ quan lắm, lấy lý do là bận thu hoạch tưới tắm ít quan tâm đến dịch bệnh, tôi lo rằng mùa mưa tới bệnh sẽ phát tán trở tay không kịp. Hiện tôi đang phun thuốc để phòng ngừa bà con chung quanh nhìn thấy cười chế nhạo, buồn lắm anh Vịnh ạ. Chào thân ái.

  4. Cháu chỉ có lưu ý nhỏ là bà con không nên hoặc hạn chế dùng Carbendazim và các loại thuốc hóa học để trừ bệnh. Hiện tại, hồ tiêu VN luôn bán ở giá thấp hơn tiêu Ấn Độ 30% cũng vì cái chất Carbendazim này. Để trừ nấm bà con nên dùng các loại thuốc gốc phosphonate.

Gửi phản hồi mới

(?)

Loading...